Daar is ‘ie dan… de nieuwe WISC-V

Daar is ‘ie dan… de nieuwe WISC-V

We hebben er lang op moeten wachten, maar eindelijk is het zover. Eind 2017 wordt de WISC-V verwacht. Dit is de opvolgende versie van (de meest gebruikte) intelligentietest: de WISC-III. De WISC-III is in Nederland al in gebruik sinds 2002. En 15 jaar lang met een intelligentietest werken, (die in Amerika overigens al in 1991 uitkwam), is best lang. Vooral als we het hebben over de plaatjes en de vragen die inmiddels dus wel wat verouderd zijn. Want het verschil tussen 1991 en 2017 is enorm. Want hoe zat het in 1991 met de mobiele telefoons en met internet? We hebben dus met smart op de nieuwe WISC gewacht. En er zijn niet alleen wat plaatjes en vragen veranderd, nee… de hele intelligentietest is enigszins op de schop gegaan. Waar ze in Amerika nog de tijd hadden om daaraan te wennen omdat daar al wat veranderingen waren doorgevoerd in de WISC-IV, worden wij in Nederland in een keer verwend met al dat nieuws. In Nederland is de WISC-IV overgeslagen omdat als het normeringsonderzoek daarvan was afgerond, ze in Amerika alweer de WISC-V zouden hebben. Vandaar dat Pearson, de Nederlandse uitgever, heeft besloten om direct mee te doen met de WISC-V. Maar… genoeg inleiding, laten we de inhoud induiken…

WISC-V:  dag verbaal vs. performaal en welkom nieuwe indexen!

Geen vernieuwing zonder veranderingen… Bij de WISC-III wordt uitgegaan van de theorie van Wechsler. Zijn visie op intelligentie is dat intelligentie vooral een “overall capacity” is (een algemeen vermogen). Wechsler maakte daarbij onderscheid tussen twee schalen: verbaal en performaal, ofwel talige en handelingsgerichte capaciteiten. In de nieuwe WISC wordt er echter een andere theoretische basis gehanteerd. Daarmee is de structuur veranderd en wordt  “verbaal vs. performaal” verlaten. Naar mijn idee niet verkeerd omdat er in de praktijk soms erg veel aan een verschil tussen onderlinge schalen wordt opgehangen.

In de tabel hieronder is de opbouw van de WISC-V weergegeven.


Allereerst hebben we het in de WISC-V niet over schalen, maar over indexen. Bij de Nederlandse versie van de WISC-V bestaan de indexen uit totaal 14 subtests. Er zijn 10 primaire subtests en deze brengen, logischerwijs, de primaire indexen in kaart. De subtests met een sterretje zijn nodig om een Totaal IQ te berekenen. Dit houdt in dat er slechts 7 subtests nodig zijn voor een berekening van een TIQ. Daarmee is de afnametijd ook korter geworden. De subtesten met een sterretje (zie tabel) zijn nodig voor de berekening van het TIQ.

Daarnaast zijn er nog meerdere secundaire subtests waarmee de secundaire, ofwel aanvullende, indexen berekend kunnen worden.

Vervolgens zien we ook een aantal vernieuwingen bij de subtests. Er zijn een aantal nieuwe subtests, maar er zijn ook een aantal subtests uit de WISC-III komen te vervallen. De nieuwe subtests zijn: Matrix redeneren, Gewichten, Figuur samenstellen, Plaatjes reeksen, Cijfers en letters nazeggen, Figuur zoeken. De subtests die zijn komen te vervallen zijn; Onvolledige tekeningen, Informatie, Plaatjes ordenen, Figuur leggen en Doolhoven.

Sommige nieuwe subtests kennen we al uit de WAIS-IV waaronder Matrix redeneren en Cijfers en letters nazeggen. Bij de laatst genoemde subtest moet wel opgemerkt worden, dat deze pas vanaf een bepaalde leeftijd kan worden afgenomen. Een voorwaarde voor de afname van die subtest is namelijk dat een kind het alfabet moet kennen.

CHC-model als theoretische basis

Zoals eerder gezegd, wordt in de nieuwe WISC “verbaal vs. performaal” verlaten. Misschien tot teleurstelling van velen. We krijgen er echter, naar mijn mening, iets veel beters voor terug. Waar bij de WISC-III uitgegaan wordt van de theorie van Wechsler, wordt er  bij de WISC-V het CHC-model als theoretische basis gehanteerd.  Dit is een theorie van Cattell, Horn & Caroll, afgekort CHC. Met behulp van het CHC-model wordt de structuur van intelligentie getracht weer te geven.

Wat is het CHC-model?

Het CHC-model is een hiërarchisch model met drie niveaus. Er wordt uitgegaan van één algemene factor, ofwel “G”. Deze staat voor General Ability. Daarop volgen niveaus die staan voor de bredere cognitieve vaardigheden.  In de figuur hieronder is te zien hoe deze zijn verdeeld. Hierbij geldt: Hoe verder van de bredere cognitieve vaardigheden van de “G” staan, des te minder de samenhang met de G. Onder de brede cognitieve vaardigheden vallen vervolgens de zogenaamde smalle cognitieve vaardigen. Onder de gekristalliseerde kennis vallen bijvoorbeeld als smalle cognitieve vaardigheden onder andere algemene kennis, taalontwikkeling, communicatieve vaardigheden. De subtests van de WISC-V sluiten dus aan op de smalle cognitieve vaardigheden. Natuurlijk worden niet alle brede cognitieve vaardigheden (a.h.v. de smalle vaardigheden) in kaart gebracht met de WISC-V. Dat zou uitmonden in een enorme testbatterij. Echter, wordt het CHC-model wel als “handleiding” gebruikt om een groot deel van deze cognitieve vaardigheden in kaart te brengen.

Betekenissen van de brede cognitieve vaardigheden van het CHC-Model

Voor de volledigheid, en om verwarring te voorkomen, zal ik de betekenissen van de brede cognitieve vaardigheden even langs lopen. Termen zoals “Fluid Intelligence” en “Crystallized intelligence” worden nogal eens door elkaar gehaald, dus het kan nooit kwaad om alles weer even op een rijtje te zetten.

Vloeiende intelligentie: het gaat hierbij om het oplossingsvermogen in nieuwe situaties of nieuwe problemen. Hierbij kan je dus niet alleen terugvallen op wat je bijvoorbeeld eerder geleerd hebt. Het gaat dus níet om het onderwijs en níet om je culturele achtergrond. Het gaat meer om de flexibiliteit in het denken en het vermogen om (abstract) te redeneren.

Kwantitatieve kennis: hiermee wordt het vermogen bedoeld om te beredeneren met getallen, het begrijpen van wiskundige concepten en relaties met bijbehorende symbolen. Hierbij spelen afleiden uit… en kunnen gevolgtrekken een grote rol.

Gekristalliseerde kennis: dit gaat om de cultuur specifieke kennis. Het gaat dus om het eigen maken van kennis en dit kunnen toepassen. Met andere woorden: in hoeverre kan je de aangeleerde kennis effectief gebruiken?

Schoolvaardigheden: dit spreekt wellicht voor zich, maar dit gaat met name om het leren lezen en schrijven. Maar ook het begrijpen van geschreven taal én gedachten onder woorden kunnen brengen middels geschreven taal.

Korte termijn geheugen: dit omvat het vermogen om binnenkomende informatie voor korte tijd te onthouden en te bewerken op korte termijn.

Visuele informatieverwerking: hierbij gaat het om het vermogen om een mentale voorstelling van iets te maken om op die manier een probleem op te lossen. Het gaat om visuele patronen herkennen en gebruiken.

Auditieve informatieverwerking: het verwarrende is dat hier niet de “taal” wordt bedoeld. Het gaat om het oppikken en kunnen verwerken van geluiden. Smalle cognitieve vaardigheden die hieronder vallen zijn bijvoorbeeld geheugen voor geluidspatronen en het lokaliseren van geluiden in een ruimte. Wat hier ook onder valt is klanken kunnen onderscheiden (dus de fonologie… toch nog iets met taal…)

Lange termijn geheugen: het vermogen om informatie efficiënt op te slaan en weer op te kunnen roepen. Als we het hebben over de langere termijn, hebben we het over jaren, maanden, dagen, uren, maar ook meerdere minuten.

Verwerkingssnelheid: het snel en vloeiend volbrengen van een cognitief eenvoudige taak.

Reactiesnelheid: dit spreekt wellicht weer voor zich… Maar hierbij gaat het om het snel reageren of beslissen bij een enkelvoudig probleem.

De verschillen tussen WISC-III en WISC-V

Wat zijn nu de belangrijkste verschillen tussen de versies?

Theoretische basis

Allereerst is er natuurlijk de theoretische basis die voor wat opschudding in de structuur heeft gezorgd. Er wordt uitgegaan van het CHC-model. Er wordt uitgegaan van één algemene factor, ofwel “G”.  Daarop volgen niveaus die staan voor de bredere cognitieve vaardigheden waaronder vloeiende intelligentie en gekristalliseerde kennis. Daaronder vallen dan weer de smalle vaardigheden waar de subtests van een intelligentietest op aansluiten. Natuurlijk wordt niet het hele model met de WISC-V in kaart gebracht.

Indexen

Indexen in plaats van schalen… Zo hebben we de primaire indexen en de secundaire indexen. De primaire indexen zijn: verbaal begrip, visueel ruimtelijk, fluid redeneren, werkgeheugen, verwerkingssnelheid. De secundaire indexen zijn optioneel. Hieronder vallen: kwantitatief redeneren, auditief werkgeheugen, non-verbaal, algemene vaardigheid, cognitieve competentie.

Nieuwe subtests en verbannen subtests…

Op subtest niveau zijn er ook vernieuwingen. Er zijn 5 nieuwe subtests; matrix redeneren, gewichten, figuur samenstellen, plaatjes reeksen, cijfers en letters nazeggen, figuur zoeken. Er zijn 5 subtests uit de WISC-III komen te vervallen; onvolledige tekeningen, informatie, plaatjes ordenen, figuur leggen en doolhoven.

Kortere afnametijd

In totaal bevat de WISC-V 14 subtests. De afname van 10 subtests zijn nodig om de primarie indexen volledig in kaart te brengen. Echter, voor het berekenen van het TIQ zijn slechts zeven subtests nodig. Hiermee zou de afnametijd van de WISC-V korter zijn dan die van de WISC-III.

Verbeterde gebruikersvriendelijkheid

Dit is natuurlijk even afwachten tot we de test daadwerkelijk in handen hebben en ermee werken, maar… Naar zeggen van Pearson schijnen bijvoorbeeld de instructies niet meer zo strikt te zijn. Wat?! Jazeker… Maar ik ben pas echt overtuigd als de handleiding voor mijn neus heb, want wat houdt dat exact in? Ook het doorvragen schijnt anders te zijn. Vergelijkbaar met de WAIS (de intelligentietest voor volwassenen). Tenzij er echt een duidelijk fout antwoord wordt gegeven bij de verbale subtests, moet er altijd doorgevraagd worden als het antwoord niet de volledige score behaalt.

Verbeterde psychometrische eigenschappen

Bij een vernieuwing zien we natuurlijk graag verbetering. En dat komt dus onder andere tot uiting in de psychometrische eigenschappen. Hierbij gaat het om de validiteit en betrouwbaarheid van een instrument, over de normen en de testconstructie. De WISC-V moet echter nog beoordeeld worden door de COTAN. De COTAN beoordeelt onafhankelijk de kwaliteit van de tests aan de hand van vaststaande criteria. Zodra de WISC-V uitkomt zal deze ook bij de COTAN worden aangeboden ter beoordeling.

Mentale voorbereiding

Tja, het is allemaal nogal wat… Die intelligentietest die we al jaren afnemen is toch echt helemaal veranderd. Voor velen zal het toch echt wennen zijn. Wellicht helpt deze blog voor de mentale voorbereiding . Of… je neemt, net als ik heb gedaan, deel aan een webinar van Pearson. In ieder geval kijk ik vol nieuwsgierigheid uit naar eind 2017 en kan ik niet wachten om ermee te oefenen en hem uiteindelijk af te nemen.

4 Comments

  1. I see you don’t monetize your website, don’t waste your traffic, you can earn additional bucks every
    month. You can use the best adsense alternative for
    any type of website (they approve all websites), for more info simply search in gooogle:
    boorfe’s tips monetize your website

  2. Wonderful blog you have here but I was wondering if you knew of any
    discussion boards that cover the same topics talked about here?
    I’d really love to be a part of community where I can get feedback from other knowledgeable
    people that share the same interest. If you have any
    suggestions, please let me know. Thanks!

  3. dysla.nl is awesome, i will come back here for sure

  4. I have noticed you don’t monetize dysla.nl, don’t waste your traffic, you can earn additional bucks every month with new monetization method.
    This is the best adsense alternative for any type of website (they
    approve all sites), for more info simply search in gooogle: murgrabia’s tools

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*